اوتیسم یکی از اختلالات عصبی رشدی بوده که در اولین سالهای زندگی کودک مشخص می شود. امروزه پیشگیری از ابتلا به اوتیسم در خانم های باردار، بسیار قابل اهمیت است.
پژوهش‌ها نشان می‌دهند که عوامل ژنتیکی و برخی شرایط مرتبط با دوران بارداری ممکن است در احتمال بروز این اختلال نقش داشته باشند. به همین دلیل، توجه به سلامت مادر، تغذیه مناسب و پیگیری مراقبت‌های دوران بارداری اهمیت زیادی دارد. البته رعایت این نکات به معنای پیشگیری قطعی از اوتیسم نیست، اما به حفظ سلامت مادر و رشد بهتر جنین کمک می‌کند.
مرکز تخصصی اختلالات کودکان دکتر صابر در حیطه تشخیص، درمان و مشاوره خانواده در جهت آگاهی دادن به والدین در زمینه عوامل تشدید کننده خطر ابتلا به اوتیسم فعالیت می نماید. با مطالعه مقالات و پست های ما در شبکه های مجازی می توانید از تاره ترین اخبار علمی در زمینه تشخیص و پیشگیری از اوتیسم مطلع شوید. همچنین با تماس با مشاورین مرکز به صورت رایگان پاسخ سوالات خود را در این حیطه دریافت نمایید.
در این مقاله، با نقش تغذیه مادر در دوران بارداری، مواد مغذی ضروری و نکاتی آشنا می‌شویم که رعایت آن‌ها برای سلامت مادر و رشد عصبی جنین اهمیت دارد.
تغذیه مادر و کاهش ریسک ابتلا به اوتیسم
تغذیه مادر در دوران بارداری برای رشد و تکامل جنین اهمیت دارد. دریافت مواد مغذی ضروری، مصرف متعادل گروه‌های غذایی و رعایت توصیه‌های پزشکی به حفظ سلامت مادر و جنین کمک می‌کنند. بااین‌حال، شواهد موجود اجازه نمی‌دهند که یک رژیم غذایی مشخص را راهی قطعی برای پیشگیری از اوتیسم معرفی کنیم.
بهتر است مادران در این دوران از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، مغزها و منابع پروتئینی مناسب استفاده کنند. انتخاب ماهی‌های کم‌جیوه و رعایت توصیه‌های ایمنی غذایی نیز اهمیت دارد. درباره مصرف مکمل‌ها، از جمله آهن، ویتامین D و اسید فولیک، بهتر است با پزشک یا مراقب بارداری مشورت شود زیرا نیاز هر فرد به شرایط جسمی و وضعیت تغذیه‌ای او بستگی دارد.
مصرف غذاهای حاوی فلزات سنگین و چربی ها و ترانس و مواد نگه دارنده و بعضی مواد غذایی بخاطر داشتن پلاستیک های بیسفنول و جیوه و چربی های ناسالم می‌تواند تاثیرات منفی زیادی روی تکامل سیستم عصبی جنین داشته باشد.
همچنین بخوانید :رفتار درمانی در کودکان
غذاهایی که در دوران بارداری خطر ابتلا به اوتیسم را افزایش می دهد
طبق تحقیقات برخی ترکیبات مصنوعی و آلاینده ها در مواد غذایی می تواند آسیب به سلول های عصبی در حال رشد وارد کنند.
غذاهای چرب و سرخ شده :
غذاهای سرخ شده و پرچرب بخاطر تاثیر برسطح قند خون مادر و افزایش مشکلات متابولیکی در بارداری ممکن است رشد مغز جنین را مختل کنند،در صورت مصرف بی رویه این غذاها اختلالاتی در جذب آهن و اکسیژن به مغز جنین به وجود می آید که احتمال ابتلا به مشکلات عصبی مثل اوتیسم را افزایش می دهد .
قند های مصنوعی ونوشیدنی های شیرین:
در صورت مصرف بیش از حد نوشیدنی های شیرین و قند های مصنوعی در دوران بارداری می تواند تاثیر منفی روی سطح قند خون مادر بگذارد و مشکلات متابولیکی به وجود بیاورد.این موضوع ممکن است روی تکامل سیستم عصبی جنین تاثیر بگذارد و باعث افزایش احتمال مشکلات رفتاری و شناختی مثل اوتیسم شود،همچنین افزایش انسولن ناشی از مصرف زیاد قند ممکن است روی هورمون های بارداری و رشد جنین تاثیر منفی بگذارد و مسیرهای رشد مغزی را تحت تاثیر قرار دهد.
فست فود و غذاهای فرآوری شده :
از آنجایی که این غذا ها اغلب دارای مواد نگهدارنده و چربی های ناسالم و افزودنی ها هستند می توانند بر میکروبیوم روده نوزاد تاثیر منفی بگذارد ، همچنین طبق تحقیقات مصرف بیش از حد این غذا ها در دوران بارداری می تواند منجر به افزایش التهاب مزمن در دوران بارداری شود که عاملی خطر ناک برای رشد عصبی جنین محسوب می شود.
مواد غذایی حاوی نیترات و نیتریت:
نیترات و نیتریت در غذاهای فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس و بعضی گوشت های بسته بندی شده وجود دارد. این ترکیب شیمیایی ممکن است باعث افزایش التهاب مزمن در دوران بارداری شوند که بر تاثیر سروتونین در رشد مغز تاثیر گذار باشد.
همچنین بخوانید :کاردرمانی حسی در کودکان
مواردی که خطر ابتلا به اوتیسم را در دوران بارداری کاهش می دهد
رشد جنین به دریافت مواد مغذی ضروری و مراقبت مناسب از سلامت مادر وابسته است. کمبود برخی مواد مغذی یا وجود مشکلات پزشکی درمان‌نشده ممکن است بر سلامت مادر و روند رشد جنین تأثیر بگذارد. به همین دلیل، پیگیری مراقبت‌های بارداری و توجه به نیازهای تغذیه‌ای اهمیت دارد. هرچند این اقدامات را نمی‌توان راهی قطعی برای پیشگیری از اوتیسم دانست.
مصرف ویتامین D:
این ویتامین در تأمین نیازهای بدن و سلامت استخوان‌ها نقش دارد، به جذب آهن از از روده کمک می کند و مانع کم خونی می شود، همچنین می‌تواند از ابتلا به اوتیسم در بارداری جلوگیری کند.
مصرف آهن:
آهن برای ساخت گلبول‌های قرمز و پیشگیری یا درمان کم‌خونی ناشی از فقر آهن اهمیت دارد. بنابراین مصرف مواد غذایی نظیر جگر و گوشت قرمز و حبوبات و عدس و لوبیا در دوران بارداری پیشنهاد می شود.
مصرف مواد غذایی ید دار:
ید برای عملکرد طبیعی تیروئید و رشد عصبی جنین ضروری است. عملکرد غده تیروئید وابسته به میزان ید است، در نتیجه کمبود ید باعث کند شدن رشد جنین یا حتی در شرایطی منجر به معلولیت گردد.
مصرف اسید فولیک:
دریافت اسید فولیک پیش از بارداری و در اوایل آن به کاهش خطر نقص لوله عصبی جنین کمک می‌کند. این فایده را نباید با پیشگیری قطعی از اوتیسم یکسان دانست.
خواب و استراحت کافی :
خواب مناسب به سلامت و عملکرد روزانه مادر کمک می‌کند. اما ادعای اینکه خواب کافی مستقیماً از طریق تنظیم دوپامین مانع اوتیسم می‌شود، بهتر است حذف شود. تنظیم دوپامین در رشد سیستم عصبی و تعادل هورمون های بارداری می‌شود .
سخن نهایی
تغذیه مناسب و مراقبت‌های دوران بارداری نقش مهمی در سلامت مادر و رشد جنین دارند، اما نمی‌توانند از بروز اوتیسم به‌طور قطعی جلوگیری کنند. بهتر است مادران به‌جای نگرانی درباره یک ماده غذایی یا سرزنش خود، بر تغذیه متعادل، مصرف مکمل‌های موردنیاز با نظر پزشک و پیگیری منظم مراقبت‌های بارداری تمرکز کنند. شناخت زودهنگام نشانه‌های احتمالی اوتیسم پس از تولد و ارزیابی به‌موقع کودک نیز به خانواده کمک می‌کند حمایت‌های موردنیاز او را بهتر بشناسند.
