به عنوان یکی از عوارض رایج در اختلال اوتیسم ،می توانیم به مشکلات شناختی در کودکان اوتیسم اشاره کنیم. معمولا اختلال اوتیسم می تواند مهارت های شناختی کودک را تحت تاثیر و بر نحوه درک ،ارتباط و تعامل آنها با دنیای بیرون تاثیر متفاوتی بگذارد.
اختلال اوتیسم از هر 100 نفر 1 نفر را تحت تاثیر قرار می دهد. شناخت این تفاوتها به والدین کمک میکند نیازهای کودک را بهتر درک کنند و برای تقویت مهارتهای او تصمیمهای مناسبتری بگیرند. ارزیابی شناختی در کودکان اوتیسم باید متناسب با سن، سطح رشد، تواناییهای ارتباطی و شرایط فردی کودک انجام شود.
مرکز درمان کودکان اوتیسم دکتر صابر با بهره گیری از تخصص و تجربه بالای درمانگران خود توانسته است بهترین برنامه درمانی را در جهت بهبود مشکلات شناختی ، کنترل اختلالات حسی و تقویت مهارت های اجتماعی این کودکان ارائه نماید.
مشکلات شناختی چیست ؟
اختلالات شناختی به مجموعه ای از اختلال و بیماری های عصبی اشاره دارند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با ایجاد اختلال در عملکرد شناختی و ادراکی سیستم عصبی ،باعث ایجاد آشفتگی در آگاهی فرد نسبت به خود و محیط پیرامون می شود.

همچنین بخوانید : کاردرمانی جسمی در کودکان
انواع مشکلات شناختی در اوتیسم
مهارتهای شناختی کودکان اوتیسم ممکن است به شکل نامتوازن رشد کنند. برای مثال، ممکن است کودکی اطلاعات موردعلاقه خود را بهخوبی به خاطر بسپارد، اما در دنبال کردن دستورالعملهای چندمرحلهای یا تغییر دادن روش انجام یک فعالیت با دشواری مواجه شود. این تفاوتها در همه کودکان یکسان نیستند و شدت و نوع آنها به ویژگیهای فردی هر کودک بستگی دارد.
مشکل در پردازش اطلاعات :
پردازش اطلاعات کلامی و غیر کلامی: درک و متوجه شدن و تفسیر زبان بدن ،لحن صدا و سایر نشانه های غیر کلامی می تواند برای کودکان مبتلا به اوتیسم سخت باشد.
پردازش حسی: به معنی درک دقیق احساسات و اطلاعات وارد شده از محیط است که شامل اطلاعات بدن نیز می شود، افراد اوتیسم اکثرا حساسیت بیش از حد یا کمبود نسبت به محرک های حسی دارند که می تواند بر پردازش اطلاعات تاثیر بگذارد.کاردرمانی حسی در کودکان می تواند در این زمینه به کودک کمک کند.
مشکل در توجه:
توجه پایدار: برای کودکان اوتیسم حفظ توجه روی یک فعالیت یا کار برای مدت طولانی مشکل است.
تغییر توجه: جابه جایی توجه بین فعالیت ها یا موضوعات مختلف برای کودک اوتیسم چالش برانگیز است .
توجه انتخابی :کودکان اوتیسم ممکن است در تمرکز روی یک محرک خاص مخصوصا در محیط های پرسروصدا مشکل داشته باشند.
مشکل در حل مسئله:
تفکر انتزاعی: برای کودک اوتیسم درک مفاهیم انتزاعی مثل کنایه و استعاره ها مشکل است.
تفکر انعطاف پذیر:کودک مبتلا به اوتیسم قادر به دیدن مسائل از زوایای مختلف و پیدا کردن راه حل های خلاقانه نیست .
مشکل در حافظه:
حافظه خودکار: برخی از کودکان اوتیسم در بستن بند کفش خود ،دوچرخه سواری و مهارت های این گونه دچار مشکل هستند که این موضوع رابطه مستقیم با حافظه خودکار دارد.
حافظه کاری: حافظه کاری برای انجام کار های روز مره مثل دنبال کردن دستورالعمل ها یا حفظ اطلاعات زمان انجام محاسبات ضروری است ،که افراد اوتیسم غالبا در این زمینه ها مشکل دارند.
حافظه اپیزودیک: این حافظه به ما این امکان را می دهد تا خاطرات گذشته را به یاد آوریم، در حالی که کودکان اوتیسم در به یاد آوری رویداد های گذشته دچار مشکل می شوند.
تاثیر محیط پیرامون بر روی مشکلات شناختی در اوتیسم
پی بردن به اینکه مشکل رفتاری کودک اوتیسم شما چه نوعی است کمک زیادی به شما در جهت درمان می کند. به طور مثال اگر فرزند شما به صدای باز و بسته شدن درها حساس است، شما می توانید با ساکت کردن محیط، فضای آرامی را برای او فراهم کنید. به طور کلی محیطی که فرد اوتیسم در آن زندگی می کند، می تواند بر مشکلات شناختی او تاثیر زیادی بگذارد.
شدت اوتیسم: اختلال اوتیسم طیف وسیعی دارد ،شدت علائم اوتیسم می تواند بر مشکلات شناختی تاثیر بگذارد.
علل همراه: گاهی اوقات وجود سایر اختلال ها مثل بیش فعالی می تواند به مشکلات شناختی در کودکان اوتیسم بیفزاید.

همچنین بخوانید : بازی درمانی در کودکان چیست؟
تکنیک های درمانی برای درمان مشکلات شناختی در اوتیسم
برای تقویت مهارتهای شناختی در کودکان اوتیسم، ابتدا باید مشخص شود کودک در کدام زمینهها به حمایت بیشتری نیاز دارد. برای درمان مشکلات شناختی در کودکان اوتیسم ممکن است درمانگران از تکنیک های متفاوتی برای حل چالش هایی که کودک اوتیسم با آن مواجه است استفاده کنند. در ادامه به بررسی برخی از این روش ها می پردازیم.
بازسازی شناختی:
در این روش به افراد مبتلا به اوتیسم آموزش داده می شود که افکار خود را به شیوه های واقعی تر دسته بندی کنند و تعاملات اجتماعی را افزایش دهند، در واقع این روش الگوهای فکری منفی را به چالش می کشد.
آموزش مهارت های اجتماعی:
این روش به کودکان اوتیسم می آموزد که رفتارهای اجتماعی مثل برقراری ارتباط چشمی، نوبت گرفتن و نشانه های غیر کلامی را بیاموزند .
مهارت های حل مسئله:
همانطور که در بالا گفتیم اکثر کودکان مبتلا به اوتیسم توانایی حل مسئله را ندارند، این روش به آنها می آموزد که چطور مشکلات را به مراحل کوچک تر تقسیم کنند.
دارو درمانی:
گاهی اوقات پزشک متخصص با تجویز داروهای خاص به کنترل علائم اوتیسم در کودک نظیر پرخاشگری و مشکلات خواب کمک می کند تا کیفیت زندگی کودک زیاد تحت تاثیر قرار نگیرد.
راه های پیشگیری از مشکلات شناختی در اوتیسم چیست؟
خواب کافی
مدیریت استرس
درمان بیماری های زمینه ای
توجه به سلامت
رژیم غذایی متعادل
عوارض اختلال شناختی در اوتیسم
در صورت عدم درمان مناسب، اختلالات شناختی عصبی می توانند پیامد های جدی برای افراد مبتلا داشته باشد .نظیر:
افزایش وابستگی وبار مراقبتی
کاهش کیفیت زندگی
اختلال در استقلال و خود مراقبتی
تخریب عملکرد شناختی،زبان ،حافظه
مشکلات اجتماعی و شغلی ،چالش در تعاملات اجتماعی و انجام وظایف شغلی
سخن نهایی
اگر کودک شما در به خاطر سپردن دستورها، حفظ تمرکز یا حل مسائل ساده با مشکل روبهروست، بهتر است به موقعیتهایی توجه کنید که این دشواریها بیشتر بروز میکنند. یادداشت کردن این موارد به متخصص کمک میکند تا تواناییها و نیازهای کودک را دقیقتر ارزیابی کند. بسته به نتیجه ارزیابی، روشهای مختلفی مانند تمرینهای تقویت حافظه و توجه، آموزش مهارتهای حل مسئله کاردرمانی ذهنی کودکان میتوانند در برنامه مداخله مورد استفاده قرار بگیرند.