اوتیسم از مادر به ارث می رسد ؟ آیا ژنتیک تنها عامل ایجاد این اختلال است ؟

اوتیسم ممکن است در کودکانی دیده شود که هیچ سابقه‌ای از این اختلال در خانواده آن‌ها وجود ندارد. در بعضی خانواده‌ها، چند نفر از اعضا اوتیسم دارند یا نشانه‌هایی از آن را نشان می‌دهند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که علت اوتیسم را نمی‌توان تنها به سابقه خانوادگی یا وجود یک ژن مشخص نسبت داد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که عوامل ژنتیکی در بروز اوتیسم نقش مهمی دارند، اما این اختلال معمولاً حاصل تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی و فرایندهای رشد است. به همین دلیل، وجود سابقه خانوادگی می‌تواند احتمال بروز اوتیسم را افزایش دهد، اما به معنای ابتلای قطعی فرزند نیست. نبود سابقه خانوادگی نیز احتمال بروز این اختلال را از بین نمی‌برد.

شناخت علت‌های احتمالی اوتیسم به خانواده‌ها کمک می‌کند درک دقیق‌تری از شرایط کودک داشته باشند. پس از تشخیص نیز، انتخاب روش‌های حمایتی متناسب با نیازهای کودک اهمیت زیادی دارد. روش‌هایی مانند کاردرمانی جسمی در کودکان و رفتار درمانی می‌توانند با توجه به شرایط هر کودک در برنامه توانبخشی قرار بگیرند. همچنین ارزیابی توسط بهترین متخصص اوتیسم می‌تواند به شناخت نیازهای کودک و انتخاب مسیر مناسب برای دریافت خدمات حمایتی کمک کند. در ادامه، نقش ژنتیک و احتمال انتقال اوتیسم از والدین به فرزندان را بررسی می‌کنیم.

اوتیسم چیست ؟

اوتیسم یک اختلال در رشد است که باعث مشکلاتی در برقراری ارتباط و تعامل با دیگران می شود. بعضی از افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است در صحبت کردن ، درک احساسات دیگران و رفتارهای اجتماعی مشکل داشته باشند و رفتارهای تکراری از خود نشان دهند زندگی روزمره افراد مبتلا به اوتیسم بسیار چالش برانگیز و پیچیده است هنوز علت ابتلا به اوتیسم مشخص نشده است اما دانشمندان در حال تحقیق برای یافتن دلایل مختلف آن هستند.

آیا اوتیسم ارثی است ؟

ژنتیک نقش مهمی در بروز اوتیسم دارد، اما نمی‌توان این اختلال را فقط به یک ژن یا عامل مشخص نسبت داد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی و برخی عوامل مرتبط با دوران بارداری و تولد ممکن است در احتمال بروز اوتیسم نقش داشته باشند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که وجود سابقه اوتیسم در بستگان می‌تواند احتمال بروز این اختلال را افزایش دهد. همچنین، برخی از افراد مبتلا به اوتیسم دارای تغییرات ژنتیکی بیشتری هستند که با احتمال بروز این اختلال ارتباط دارند.

ژن اوتیسم از کدام والدین به ارث می رسد ؟

اوتیسم را نمی‌توان به انتقال ژن از مادر یا پدر به‌تنهایی نسبت داد. هر کودک بخشی از اطلاعات ژنتیکی خود را از هر دو والد دریافت می‌کند و تغییرات ژنتیکی متعددی ممکن است در احتمال بروز اوتیسم نقش داشته باشند. در بعضی موارد نیز تغییر ژنتیکی برای نخستین بار در کودک ایجاد می‌شود و سابقه‌ای از آن در خانواده دیده نمی‌شود.

به همین دلیل، از روی جنسیت کودک یا والدین نمی‌توان مشخص کرد که عوامل ژنتیکی مرتبط با اوتیسم از کدام والد منتقل شده‌اند. حتی اگر هیچ‌یک از والدین نشانه‌های آشکار اوتیسم نداشته باشند، باز هم ممکن است برخی ویژگی‌های ژنتیکی مرتبط با این اختلال به کودک منتقل شوند.

اگر خانواده درباره احتمال تکرار اوتیسم در فرزند بعدی نگران است، مشاوره ژنتیک می‌تواند با در نظر گرفتن سابقه خانوادگی و نتایج بررسی‌های لازم، اطلاعات دقیق‌تری درباره احتمال خطر ارائه دهد.

آیا علت اوتیسم ژنتیکی است ؟

عوامل ژنتیکی در بروز اوتیسم نقش مهمی دارند، اما این به معنای انتقال قطعی اختلال از والدین به فرزند نیست. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تفاوت‌های ژنتیکی متعددی می‌توانند در احتمال بروز اوتیسم نقش داشته باشند و تأثیر آن‌ها در همه افراد یکسان نیست.

برای مثال، اگر در یک خانواده کودکی مبتلا به اوتیسم باشد، احتمال بروز این اختلال در خواهر یا برادر او ممکن است بیشتر از جمعیت عمومی باشد. بااین‌حال، این احتمال به‌معنای ابتلای حتمی فرزند بعدی نیست. سابقه خانوادگی، نوع تغییرات ژنتیکی و شرایط هر خانواده در برآورد این احتمال اهمیت دارند.

نقش عوامل محیطی در بروز اوتیسم

در کنار عوامل ژنتیکی، برخی عوامل مرتبط با دوران بارداری و تولد نیز در پژوهش‌ها با احتمال بروز اوتیسم ارتباط داشته‌اند. بااین‌حال، مشاهده ارتباط میان یک عامل و اوتیسم لزوماً به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست. همچنین، نمی‌توان بروز اوتیسم را به‌طور مستقیم به تجربه استرس مادر، یک ماده غذایی خاص یا یک اتفاق مشخص در دوران بارداری نسبت داد.

کلام آخر

ارثی بودن اوتیسم به این معنا نیست که ابتلای کودک از قبل قطعی بوده یا والدین می‌توانسته‌اند حتماً از آن جلوگیری کنند. عوامل ژنتیکی پیچیده‌اند و در برخی موارد، حتی بدون سابقه خانوادگی نیز اوتیسم بروز می‌کند. اگر درباره احتمال تکرار این اختلال در خانواده نگرانی دارید، مشاوره ژنتیک می‌تواند به روشن‌تر شدن شرایط کمک کند. در مورد کودکی که نشانه‌های اوتیسم را دارد نیز بهتر است ارزیابی تخصصی را به تأخیر نیندازید؛ زیرا شناخت نیازهای کودک و شروع حمایت‌های مناسب، از جست‌وجوی یک علت قطعی برای اختلال کاربردی‌تر است.