عزت نفس در کودکان بسیار مهم است؛ اما شاید گاهی یادمان برود که چگونه به افزایش عزت نفس در کودکان کمک کنیم یا در حفظ آن نقش داشته باشیم.  برای پیشرفت تحصیلی، خلق روابط اجتماعی موثر و رسیدن به رضایت و آرامش در زندگی، عزت نفس در کودکان اهمیت بسیار زیادی دارد.

هنگامی که کودکان چیزهای جدید را امتحان می کنند، با چالش ها روبرو می شوند و به عقب برمی گردند، یاد می گیرند و رشد می کنند. به همین دلیل است که عزت نفس می تواند بخش مهمی از رشد کودک باشد.روابط گرم و محبت آمیز پایه و اساس عزت نفس کودکان است زیرا باعث می شود کودکان احساس ارزشمندی کنند.

عزت نفس چیست ؟

عزت نفس یعنی دوست داشتن خود، احساس ارزشمند بودن، باور به خود و دانستن کارهایی که به خوبی انجام می دهید.

وقتی عزت نفس سالمی دارید یعنی به اندازه کافی از دستاوردها و توانایی های خود آگاهی دارید، از آنچه هستید خوشحالید و خودتان را دوست دارید. به همین دلیل هم احساسات خود را به راحتی بیان می کنید، خودتان را سرزنش نمی کنید و به خودتان اهمیت و ارزش قائل هستید.

اهمیت عزت نفس در کودکان

موضوع عزت نفس در کودکان از این جهت اهمیت دارد که آنها را قادر می سازد تا به چالش های زندگی غلبه کنند و به آن‌ها اجازه می‌دهد بدون از دست دادن اعتماد به نفس، شکست‌های خود را بپذیرند، تصمیمات درستی بگیرند و با همسالانی که به آنها احترام می‌گذارند و به آنها اهمیت می‌دهند، روابط سالم برقرار کنند. کودکانی که عزت نفس سالم دارند، نه تنها اعتماد به نفس بالاتری دارند، بلکه در روابط اجتماعی، تحصیل و حل مشکلات بهتر عمل می‌کنند. اما پرورش عزت نفس نیازمند مراقبت، توجه و راهنمایی صحیح است.

در ادامه بخوانید : تفاوت رفتار درمانی و بازی درمانی در کودکان

علائم عزت نفس

 نشانه های عزت نفس سالم کودک عبارتند از :

• احساس دوست‌داشتنی ‌بودن و پذیرفته‌شدن
• احساس غرور و افتخار نسبت به داشته‌ها و توانمندی‌ها
• افکار خوب و مثبت درباره خود دارند
• در هر شرایطی، روی خودشان حساب می‌کنند
• اعتماد‌به‌نفس در مواجهه با موقعیت‌های جدید و چالشی

 نشانه های عدم عزت نفس در کودکان

• افسردگی و تمایل به گوشه‌گیری و انزوا
•  اضطراب زیاد برای انجام فعالیت‌ها
• برتر دانستن دیگران نسبت به خود (به‌ویژه گروه همسالان )
• احساس شرم و اجتناب از فعالیت‌ها
• عدم توانایی در ابراز نیازها و خواسته‌ها
• ترس از شکست

 راه های افزایش عزت نفس کودکان

همه ما در زندگی ضعف‌هایی داریم و می‌توان با اطمینان گفت که هیچ‌کس به طور مطلق کامل نیست. اما در برخی موارد، عدم خودباوری و احترام به باورهای درونی، می‌تواند ما را به سمت‌وسوی غلطی ببرد که مسیر زندگی‌مان تغییر کند. از این رو والدین باید به عزت نفس کودک خود اهمیت دهد . عزت نفس یکی از ضروری‌ترین توانایی‌هایی است که باید به عنوان یک والد خوب آن را در کودک پرورش دهید.

روش های افزایش عزت نفس در کودکان که به عنوان والد یا سرپرست کودک باید بدانید این است که :

• به کودک اجازه تصمیم‌گیری دهید.
• توجه فعالانه به کودک داشته باشید.
• تشویق کردن را از یاد نبرید.
• کودکتان را دوست داشته باشید و این دوست داشتن را ابراز کنید.
• انعطاف‌پذیری را به او آموزش دهید.
• حس استقلال را به او منتقل کنید.
• گزینه‌های مختلفی را در اختیار کودک قرار دهید.
• وظایف روزانه را برعهده کودک قرار دهید.
• فرصت جداگانه‌ و مخصوصی را به کودک خود اختصاص دهید.
•  اشتیاق او را پیگیری کنید.

و همچنین ببینید : بالا بردن اعتماد به نفس کودکان+ 10 راهکار عالی

بازی هایی که نقش موثری در افزایش عزت نفس کودکان دارد

 بازی‌ها همیشه نقش مهمی را ایفا می کند که به افزایش عزت نفس در کودکان شما کمک خواهند کرد.

• نقش آفرینی :بازی در تئاتر یا نمایشی که کودکان را به تعامل اجتماعی و بیان احساسات تشویق می‌کند، می‌تواند عزت نفس آنها را افزایش دهد.
• پازل و حل معما : این بازی‌ها مهارت‌های حل مسائل و تفکر منطقی کودکان را تقویت می‌کنند که باعث افزایش عزت نفس می شود.
• بازی‌های ورزشی : ورزش‌های گروهی مانند فوتبال، بسکتبال یا هر نوع ورزشی که تیمی باشد، به کودکان اجازه می‌دهد تا مهارت‌های اجتماعی و گروهی را تجربه کنند.
• بازی های قلم و کاغذی : از کودک خود بخواهید تا لیست موفقیت ها، کارهایی که توانایی انجام آنها را دارد، صفات مثبت خود و… را بنویسد و به شما بگوید.

 تفاوت بین عزت نفس و اعتماد به نفس چیست ؟

عزت نفس در حقیقت به معنای ارزیابی احساس ارزشمندی و توانایی‌های فردی است که از تجربه های مثبت و سازنده زندگی نشات می گیرد. اگر شما عزت نفس بالایی داشته باشید خصوصیاتی مانند انعطاف پذیری، جسارت، توجه کردن به انتقادهای سازنده، دوست داشتن خود، احترام گذاشتن به خود و دیگران را نیز در رفتار و باور خود نشان می دهید.

در مقابل اعتماد به نفس به معنی باور داشتن به توانایی های خودتان در یک مورد خاص است. که نتیجه آن انجام موفقیت آمیز یک کار یا عملکرد موفق در رویارویی با چالش خاصی است که در زندگی برایتان ایجاد می‌شود. اگر شما اعتماد به نفس بالایی داشته باشید خصوصیاتی مانند پذیرش و رویارویی مشتاقانه با چالش های زندگی، مسئولیت پذیری و پذیرش فرصت های جدید را در رفتار خود نشان می دهید.

به طور کلی ، می‌توان به این نتیجه رسید که اعتماد به نفس در واقع یکی از عناصر سازنده عزت نفس است. بنابراین می‌توان گفت داشتن عزت نفس و اعتماد به نفس مکمل یکدیگر هستند.

 

سخن آخر

در این مطلب تلاش کردیم که از مهم‌ترین روش های افزایش عزت نفس در کودکان را مطرح کنیم و چند بازی برای آن ارائه دهیم. به هر حال مهم این است که شما بدانید موضوع عزت نفس چیزی است که از کودکی باید آن را در نظر گرفت.